ندادند . خود مماليك نيز از تلاش‌هاى سلطان مغول استقبال نكردند و در نتيجه تلاش‌هاى حاكم مغول ناكام ماند « 1 » و زائران بيت الله الحرام ، موفق به اداى حج نشدند و از نيمه راه بازگشتند . « 2 » از اقدامات احمد تكودار در راستاى ارتباط با حجاز به موارد زير مىتوان اشاره كرد : الف ) تجهيز كاروان‌هاى حج ؛ ب ) جمع‌آورى سالانه عايدات اوقاف حرمين شريفين و ارسال آن به مكه ؛ « 3 » ج ) فرستادن شيخ كمالالدين عبدالرحمان به همراه نامه‌اى نزد سلطان مصر براى آگاه ساختن وى از اقدامات خود درباره حج و حرمين . به جز موارد يادشده ، از اقدامات احمد تكودار درباره حرمين شريفين ، اطلاعى در دست نيست . ارغون ( 683 - 690 ه . ق ) ارغون پسر آباقاخان نيز نتوانست با حجاز روابط داشته باشد . وى از ايلخانانى است كه بر اساس داده‌هاى برخى منابع ، تحت تأثير سعدالدوله ، وزير يهودىاش ، درصدد خراب كردن كعبه يا تبديل آن به بت‌خانه برآمد و در اين راستا دستور داد از چوب درختان بستان خلفاى عباسى براى ساختن كشتى جهت حمله به مكه استفاده كنند . همچنين تجارت كالاهاى نفيس در راه حج را بدين جهت ممنوع كرد كه تحت سلطه مملوكان بود و آنان در تجارت ذينفع بودند . « 4 » البته نامه‌اى كه سعدالدوله در رمضان 688 ه . ق براى تسهيل راه حجاج به بغداد فرستاد ، اين شبهه را

--> ( 1 ) . ر . ك : الحوادث الجامعه و التجارب النافعه فى المائة السابعه ، ابنفوطى ، ص 203 . ( 2 ) . همان ، ص 203 . ( 3 ) . وصاف الحضره ، ج 1 ، ص 110 . ( 4 ) . همان ، ج 3 ، صص 240 - 242 .